Literatura
Dzieła ariańskie
Bibliotheca Fratrum Polonorum (teksty po łacinie)Bibliotheca Fratrum Polonorum (z łac. Biblioteka Braci Polskich) – zbiór najważniejszych dzieł braci polskich, wydanych przez nich na emigracji w Amsterdamie w roku 1656. Wywarł znaczący wpływ na postępowych myślicieli Zachodu, m.in. Johna Locke'a i Barucha Spinozę.
Kliknij prawym przyciskiem na wybrane dzieło i "Zapisz jako...".
Nowy Testament - tł. Braci Polskich z 1606 roku, Raków.
Nowy Testament tłumaczony przez Kolegium Rakowskie m.in. przez Walentego Szmalca, Hieronima Moskorzewskiego, Statorius Młodszy, Voelkela.
Faust Socyn - Wykład na pierwszą kapitułę Jana św.
Dzieło Fausta Socyna oparte na notkach jego stryja Leliusza omawiające Prolog Ewangelii Jana.
Szymon Budny - O przedniejszych wiary chrystyjańkiej artykulech...
Świetne dzieło apologetyczne Szymona Budnego.
Andrzej Wiszowaty - O religii zgodnej z rozumem
Dzieło Andrzeja Wiszowatego będące szczytem ariańskiej racjonalizacji wiary.
Andrzej Frycz Modrzewski - Księga o opatrzności i odwiecznej predestynacji przez Boga
Dzieło Andrzeja Frycza Modrzewskiego dotyczące przeznaczenia.
Izaak Newton - General Scholium
Esej Izaaka Newtona dodany do jego słynnych "Pryncypiów". Zawiera on unitariańskie treści i ukryty atak na dogmat trynitarny.
Katechizm Rakowski
Katechizm Rakowski to wydane w 1604 w Rakowie wyznanie wiary braci polskich, głoszące (jako jedno z pierwszych dzieł w historii Europy) zasadę racjonalizmu i tolerancji religijnej (inspirowało m.in. Konstytucję USA).
Tekst Katechizmu był zbiorowym dziełem braci polskich. Początkowo tekst przygotowywał Faust Socyn, jednak jego śmierć w 1603 przerwała tę pracę. Dzieło Socyna kontynuowali: Piotr Stoiński (młodszy), Hieronim Moskorzowski, i Jan Völkel. Katechizm napisany został w języku polskim i wydany w 1604, a następnie przetłumaczony przez Hieronima Moskorzowskiego na łacinę i wydany ponownie w 1605-1609. To wydanie było zadedykowane angielskiemu królowi Jakubowi I, co wywołało oburzenie tego władcy, przeciwnemu antytrynitaryzmowi. Z tego powodu zakazano w Anglii jego rozpowszechniania, a w 1614 książkę publicznie spalono.
Na język niemiecki przetłumaczył Katechizm Walenty Smalc i wydał w 1608.
Katechizm, głoszący konieczność racjonalizmu i tolerancji religijnej wywarł znaczny wpływ na Europę Zachodnią. Thomas Jefferson powoływał się na tekst Katechizmu jako jedno ze źródeł Konstytucji USA. Katechizm wymieniony jest przez UNESCO jako jedno z najważniejszych dzieł w historii ludzkości.
Książki o braciach polskich
Zdecydowanie zbyt mało uwagi poświęca polska nauka braciom polskim, a literatura nie jest zbyt obszerna. Między innymi i z tego powodu istnieje ta strona. Jednakże wśród niewielkiej ilości opracowań znajduje się conajmniej kilku wybitnych badaczy arianizmu, których dzieła były drukowane. Książki te ciągle można zdobyć w antykwariatach, bibliotekach uczelnianych lub nabyć od prywatnych kolekcjonerów. Istnieje również kilka współczesnych, dostępnych w księgarniach opracowań. Poniżej lista autorów zajmujących się tematyką braci polskich, wraz z bibliografią.
Autorzy
Ludwik ChmajStanisław Kot
Wybitny znawca Miguela Serveta.
Janusz Tazbir
Zenon Gołaszewski
